Foto: Corbis

De spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten blijven hoog oplaaien. Twistpunt zijn de kerncentrales die Iran bouwt. Amerika vreest dat het land een kernbom aan het ontwikkelen is en dreigt met sancties.

Het was al langer geweten dat in Fordo, ongeveer 160 kilometer van de Iraanse hoofdstad Teheran, een tweede ondergrondse kerncentrale gebouwd werd. Inspecteurs van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie bezochten de fabriek al in 2009. Vorige week raakte bekend dat de nieuwe kerncentrale ook daadwerkelijk opgestart is.

Dat nieuws zorgde meteen voor een verhoogde spanning met het Westen. Iran beweert zijn kerncentrales uitsluitend te willen inzetten voor de productie van stroom en geneeskundige toepassingen. Maar volgens het Institute for Science and International Security, een onderzoeksinstelling in Washington, kan Iran in deze nieuwe centrale voldoende uranium verrijken om kernwapens te produceren.

Straat van Hormuz

De Verenigde Staten eisen al langer dat Iran zijn kernprogramma stopzet, zo niet komen er sancties. Iran dreigt er op zijn beurt mee om de Straat van Hormuz af te sluiten, een zee-engte in de Perzische Golf. Daardoor zouden Irak, Koeweit en Saudi-Arabië – samen goed voor een derde van de wereldproductie – geen olie meer kunnen uitvoeren over zee. Zo’n breuk in de bevoorrading zou de prijs van olie enorm doen stijgen en grote, economische gevolgen hebben. De olieprijzen staan dan ook nu al op het hoogste peil sinds mei vorig jaar.

De Amerikaanse marine verzekert dat de Straat van Hormuz open zal blijven, zoals het internationaal recht dat voorschrijft. Een mogelijke Iraanse poging om de Golf te sluiten, zou wellicht tot een gewapend treffen met de Amerikaanse marine leiden. De Amerikaanse minister van Defensie Leon Panetta noemde een blokkade van de Straat van Hormuz een 'rode lijn’, die Iran niet mag overschrijden. Ook binnen de EU gaan stemmen op om Iran financieel en economisch te boycotten.

Bondgenoten

Het lijkt weinig waarschijnlijk dat Iran het zo ver zal drijven, want dan dreigt er ook een conflict met de Arabische Golfstaten. Er komt overigens niet alleen olie voor het Westen door de Straat van Hormuz. Ook de helft van de olie voor China gaat langs deze weg. Met China onderhoudt Iran relatief goede contacten, en dat wil het graag zo houden.

De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad zoekt inmiddels politieke en economische steun bij anti-Amerikaanse leiders in Zuid-Amerika. Zo brengt hij deze week een bezoek aan de Venezolaanse president Hugo Chávez. Ook Nicaragua, Cuba en Ecuador staan op de agenda. En met Bolivia heeft Iran al langer goede banden. Met de reis wil Ahmadinejad aantonen dat Iran wel degelijk bondgenoten heeft.

Gevaarlijk spel

En Iran blijft de VS ‘provoceren’. Nog deze week werd een Amerikaanse Iraniër ter dood veroordeeld. Amir Mirzai Hekmati wordt beschuldigd van spionage voor de CIA. Volgens zijn familie was hij gewoon op bezoek bij zijn grootmoeder. Hekmati heeft twintig dagen om in beroep te gaan. De veroordeling is een zoveelste zet van Iran in het gevaarlijke spel met het Westen.