Foto: Corbis

Denemarken bindt de strijd aan met overgewicht. Sinds zaterdag heft het Scandinavische land belasting op vette producten. De overheid hoopt dat door deze maatregel de Denen gezonder gaan eten. Voorlopig lijkt dat echter nog niet het geval. De Denen sloegen vorige week immers nog snel een voorraad vet voedsel in.

In Denemarken kampt de helft van de bevolking met overgewicht. Ongezonde voedingsgewoonten, samen met een gebrek aan beweging, liggen meestal aan de basis. Een ongezonde voedingsstijl is bovendien niet zonder risico. Overgewicht is immers heel schadelijk voor de gezondheid. Zo is het wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van hart- en vaatziekten.

Door vet voedsel duurder te maken, hoopt de regering dat de Denen voortaan minder ongezond voedsel zullen kopen. De ingevoerde belasting heeft betrekking op de hoeveelheid verzadigd vet in bewerkte voedingsmiddelen. Verzadigd vet verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed. Een hoog cholesterolgehalte vergroot dan weer de kans op hart- en vaatziekten. Dankzij de nieuwe belastingen moet er voor elke kilo verzadigd vet voortaan 2,15 euro extra betaald worden. Daardoor worden sommige producten tot vijfendertig procent duurder.

Voorraad op

Vele Denen namen hun voorzorgen en sloegen de voorbije weken massaal vette producten in, zoals roomboter, vlees, kaas en pizza's. De Deense krant ‘Politiken’ berichtte vorig weekend dat de omzet van het product zandtaartdeeg met meer dan zestig procent gestegen was.

De Deense winkels hadden het afgelopen weekend tonnen pizza's, boter en volle melk voorzien. Daarmee wilden ze inspelen op de toegenomen vraag van de klanten. Toch slaagden de winkeliers er niet in om de vraag naar producten met verzadigde vetten bij te houden. Veel supermarkten waren snel door hun voorraad roomboter en kaas heen.

Hamburgertaks

Het Deense parlement heeft ingestemd met de invoering van de vettaks op advies van de gezondheidscommissie. Niet iedereen is even tevreden met de ingevoerde belasting. De ‘ongezonde’ producten zullen gemiddeld immers tien procent duurder worden. Voor de lege Deense staatskas is dat wel goed nieuws. De heffing van belasting op vette producten zal wellicht een jaarlijkse meerinkomst van anderhalf miljard kronen (ruim tweehonderd miljoen euro) opleveren.

Denemarken is overigens niet het eerste land dat tot een heffing overgaat. Zo betaal je in Hongarije al sinds 1 september meer voor producten die te veel vet, zout, cafeïne of koolhydraten bevatten. Deze belasting wordt in de volksmond ook wel de ‘hamburgertaks’ genoemd. De nieuwe belasting moet de Hongaarse staatskas ongeveer vierenzeventig miljoen euro opbrengen.

Geen vettaks in België

Ook in België kampt één op de twee inwoners met overgewicht. SP.A senator Marleen Temmerman denkt daarom dat ook ons land wel zou varen bij een systeem waardoor ongezond voedsel duurder wordt en gezond voedsel goedkoper. Ook CD&V- parlementslid Tom Dehaene vindt een vettaks in ons land het bestuderen waard. N-VA vindt vettaks geen goed idee. Ook SP.A voorzitter Bruno Tobback is tegen: ‘De prijs van een zak chips met enkele eurocenten verhogen is misschien interessant voor de staatskas, maar zal het gedrag niet wijzigen. Gezonde voeding moet natuurlijk een permanente zorg zijn, zeker voor de overheid die de financiële kosten draagt van ongezonde eetgewoonten. Maar preventie via een taks vind ik geen goede maatregel.’