Foto: iStock

2012 wordt een moeilijk jaar. Het was een kernboodschap die veel regeringsleiders meedeelden bij de start van het nieuwe jaar. En ook wij zullen ernstig moeten besparen. De federale regering plande voor 11,3 miljard euro besparingen. Europa vindt dat niet voldoende en wil dat België nog twee miljard extra bezuinigt. Vlaams minister-president Kris Peeters wil met de Vlaamse regering ook vijfhonderd miljoen besparen.

Hoe bespaar je 11,3 miljard euro? Enerzijds door minder uit te geven en anderzijds door meer belastingen te heffen. Zo eenvoudig is dat.

Minder uitgeven

Langs de kant van de uitgaven wordt vooral veel geld gevonden door de strengere pensioenregeling. Iedereen zal twee jaar langer moeten werken vooraleer met pensioen te kunnen gaan. Wie voor de overheid werkt, zoals leraren, zullen minder vlug en met minder gunstige voorwaarden met vervroegd pensioen kunnen gaan. Op terugbetaling van medische verzorging wordt 1,8 miljard bespaard. De federale ministers snoeien ook in hun eigen loon: ze zullen dit jaar vijf procent minder verdienen.

En de tijd dat de overheid een deel van je factuur betaalde voor energievriendelijke aankopen, is ook voorbij. Je krijgt geen vijftien procent korting meer op je groene wagen, geen veertig procent terugbetaling meer van je zonnepanelen, nieuwe stookolieketel of dubbele beglazing. Zelfs het koningshuis - dat normaal 3 % meer zou krijgen aan werkingsmiddelen – liet weten dat het afziet van zijn dotatieverhoging.

Meer belasten

Om meer inkomsten te verzamelen, gaat de overheid eerst aankloppen bij wie geld heeft. Geldopbrengsten op spaarboekjes worden niet extra belast, wel de opbrengsten via andere spaarvormen zoals kasbons. Bovendien wordt er een crisisbijdrage ingevoerd op hoge vermogens. Er komen ook extra taksen op vliegtickets in eerste klasse, op bedrijfswagens, alcohol en sigaretten.

Grote bedrijven, banken en energieproducenten moeten mee betalen. Er komt een bankentaks, een extra belasting van 550 miljoen euro op kerncentrales en sommige belastingvoordelen voor bedrijven worden beperkt.

Vlaanderen en Europa

In Vlaanderen zal De Lijn wellicht een belangrijk deel van de besparingen moeten ophoesten. Het is nog niet duidelijk of tram- en bustickets duurder (meer inkomsten) worden of er minder bussen en trams (minder uitgaven) zullen rijden. De vraag illustreert goed dat je op verschillende manieren kunt besparen. Ook de cultuursector maakt zich zorgen, maar verschillende ministers beweren dat Vlaanderen niet op cultuur zal besparen.

En dan is er nog Europa. Europa vond dat België niet voldoende bespaarde en eiste een extra beperking van de uitgaven voor een bedrag van 1,2 tot twee miljard euro. Als ons land niet voldoet aan die eis, zal België een monsterboete van zevenhonderd miljoen euro krijgen. België verzekerde 1,3 miljard extra te bezuinigen en kon Europa daarmee voorlopig sussen.

Tegenstand

N-VA deelt de Europese bezorgdheden over de begroting. De partij zegt al maanden te roepen dat de federale begroting niet realistisch is. Groen! klaagt aan dat de besparingen getuigen van een gebrek aan langetermijnvisie. De groenen vragen o.m. een nieuw energiebeleid dat maximaal inzet op groene energie (i.p.v. erop te besparen) en een grondige hervorming van de bankensector. 

Ook de vakbonden zijn niet gelukkig met de hele besparingsoperatie en vinden dat vooral de gepensioneerden, de werknemers en werklozen de dupe zijn. Ze kondigden een nationale stakingsdag aan op 30 januari.